Savills gaf in de City Special Sustainability een week eerder aan dat de kantorenmarkt steeds meer nadruk legt op duurzaamheid. We willen wel terug naar kantoor; maar dan wel naar een duurzaam kantoor. Wat hebben we hiervan terug gehoord op de PROVADA?

Wij verwachtten dan ook dat ESG en duurzaamheid dé hot topics van de PROVADA zouden zijn. En dat bleek ook; het Future plein van de PROVADA bestond uit innovatieve bedrijven die circulariteit in kaart brengen, slimme meters ontwikkelen voor waterbesparing, of vergroeningsconcepten bieden die minder beslag leggen op de draagcapaciteit van een dak.  Zelf startte ik onlangs bij Savills als ESG-adviseur, maar ik bleek niet de enige te zijn. Met name investeerders zijn hard aan het werven om ESG-expertise in huis te halen, zo ontmoette ik de kersverse ESG-adviseur van PATRIZIA. Ook sprak ik met het Head of Sustainability van BouwInvest, die vooruitkijkt naar de eerste rapportage volgens de Sustainable Financial Disclosure Regulation en sprak NSI over de business case voor het hoogste houten gebouw van Nederland. De markt voor “groene obligaties” is exponentieel gegroeid, onder financiers maar ook overheden hoorden wij de voorkeur om milieuvriendelijke projecten in kantorenvastgoed financieren. Bij de borrel werd zelfs opgemerkt dat de PROVADA “wel heel ESG-minded” was geworden. 

En toch miste ik concrete handvaten hoe de doelstellingen van Parijs bewerkstelligd kunnen worden. Er werden verschillende business cases en best practices gedeeld in panels. Maar hoe zit het met het gros van de kantoren dat niet het beste jongetje/meisje van de klas is, maar ook in de toekomst moet blijven functioneren voor gebruikers en renderen voor beleggers? In andere woorden; wat doen wij met de pap als we de krenten eruit hebben gevist?

Op dit moment voldoet ruim 11% van de kantorenvoorraad in Nederland niet aan de wetgeving die vanaf 1 januari 2023 gaat gelden, terwijl ruim 32% zelfs nog helemaal geen label heeft.  De vraag is of deze opgave gerealiseerd zal worden gelet op het huidige verduurzamingstempo. Uit onderzoek van het Kadaster blijkt dat het verduurzamingstempo niet in lijn ligt met de doelstellingen van Rijksoverheid. In de periode van 2018 tot 2020 nam het aantal niet-duurzame kantoren slechts af met 12%. En dat is slechts 2023; per 2030 moeten we energielabel A halen en per 2050 kijken we meer naar 50kWh/m2. Redenen genoeg om concrete oplossingen te gaan zoeken om het verduurzamingstempo van kantoren op te schroeven. 

Met de komst van de Sustainable Finance Disclosure Regulation en de EU taxonomy verwachten wij een hernieuwde focus op bestaand vastgoed versus nieuwbouw. De huidige staat van de EU taxonomy deelt bouwprojecten op onontgonnen grond steevast in als ‘niet duurzaam’. Onze beste optie is dan kijken naar bestaande kantoren en die met kleine maar resolute stappen te verbeteren naar 50kWh/m². Stap één is dan wat mij betreft een uitgebreid ESG due diligence van de huidige vastgoedportefeuille en van alle eventuele nieuwe aankopen, om niet alleen markt- of economische risico’s af te wegen, maar ook klimaat- of sociale risico’s in acht te nemen in de route naar kantoren die voldoen aan Paris Proof.