Netcongestie is uitgegroeid tot een van de grootste structurele risico’s voor de Nederlandse economie. Uit nieuw onderzoek van internationaal vastgoedadviseur Savills blijkt dat ruim twee derde (66,4%) van de logistieke panden zich bevindt in gebieden waar onvoldoende netcapaciteit beschikbaar is voor elektriciteitsverbruik. Nog eens 50,3% kampt met congestie bij het terugleveren van energie. Bijna de helft (46,4%) heeft zelfs met beide vormen van congestie te maken.
“Bedrijven die willen uitbreiden of elektrificeren, lopen steeds vaker vast op een tekort aan transportcapaciteit. Hierdoor wordt niet alleen de energietransitie geremd, maar ook de concurrentiekracht van Nederland als industriële- en logistieke toplocatie,” zegt Wouter van ’t Grunewold, Market Intelligence Analist bij Savills in Nederland
Logistiek en industrie zwaarst getroffen
De logistieke sector behoort tot de grootste stroomverbruikers van het land. Een gemiddeld logistiek gebouw gebruikt 192,7 kWh per m² per jaar, ruim twee keer zoveel als kantoren (79,8 kWh/m²/jaar). Vooral regio’s als Rotterdam, Moerdijk en Schiphol springen eruit door de hoge concentratie van gekoelde opslag (‘cold storage’) en 24/7 supply chain-activiteiten.
Leegstandscijfers bevestigen dat energie-beschikbaarheid een doorslaggevende vestigingsfactor is: de leegstand van logistiek vastgoed in gebieden mét netcapaciteit bedraagt slechts 3,7%, tegenover 6,9% in gebieden met congestie. Waar bedrijven hun eigen opgewekte stroom niet of nauwelijks terug kunnen leveren aan het net, ligt de leegstand van logistiek vastgoed op 7,1%, tegenover 4,4% in gebieden waar teruglevering wél mogelijk is. In congestiegebieden neemt de kans op langdurige leegstand dus snel toe.
Vastgoed als deel van de oplossing
De druk op het elektriciteitsnet zal pas na 2030 substantieel afnemen, ondanks miljardeninvesteringen van netbeheerders . Savills ziet daarom een belangrijke rol weggelegd voor de vastgoedsector zelf.
De onlangs aangenomen Energiewet (10 december 2024; gefaseerd van kracht vanaf 2025 en volledig in 2026) maakt het mogelijk om via energiehubs collectief capaciteit te delen. Daarnaast bieden combinaties van zonnepanelen, batterijen en slimme energiecontracten uitkomst. Deze oplossingen vergen afhankelijk van de oppervlakte van het gebouw forse investeringen, oplopend tot wel enkele tonnen per pand, maar zijn volgens Savills essentieel om vastgoed aantrekkelijk en toekomstbestendig te houden.
“Betrouwbare energievoorziening wordt net zo belangrijk als locatie, bereikbaarheid en bouwkwaliteit,” aldus Esli Burggraaf, Property Manager bij Savills Nederland. “Wie nu geen strategie heeft voor energie-flexibiliteit, loopt het risico op waardeverlies en langere leegstand.”
Jaimy Rengers, Associate Director Building & Project Consultancy bij Savills Nederland, voegt toe: “Bij de ontwikkeling of herontwikkeling van logistiek vastgoed is het cruciaal om energieoplossingen vanaf de tekentafel mee te nemen. Een mismatch tussen de capaciteit van het gebouw en de energiebehoefte van de toekomstige huurder kan leiden tot langere leegstand en lagere rendementen. Door slimme combinaties van zonne-energie, batterijen en collectieve energiehubs kunnen we panden toekomstbestendig maken en waarde behouden.”
Conclusie
De sector staat voor een fundamentele omslag: wachten op overheid en netbeheerders is geen optie. Vastgoedeigenaren, ontwikkelaars en huurders zullen gezamenlijk moeten investeren in flexibiliteit en lokale opwek. Alleen dan kan Nederland zijn positie als Europese logistieke hotspot behouden en tegelijk de energietransitie versnellen.
Lees het volledige artikel hier.