In de Kamerbrief van Van Gennip van maandag 21 maart jl. wordt gesteld dat organisaties een actievere rol van de overheid verwachten in het verder brengen van het hybride werken. De vraag is of de overheid wel een goed beeld heeft van hoe verschillend bedrijven zijn en hoe het er op de verschillende werkvloeren aan toe gaat? Is regulering überhaupt nodig in een land dat al 1 van de koplopers van thuiswerken in Europa was; voor de pandemie werkte 16% al structureel thuis en bijna 40% geregeld. 

Hybride werken is tenslotte geen “one size fits all”-concept. Er is maatwerk vereist, en dat is nou precies de nuance die mijns inziens ontbreekt in deze Kamerbrief. De politiek is met een slogan aan de haal gegaan maar overziet de gevolgen niet. Laat ik duidelijk zijn, ik ben voorstander van (deels) thuiswerken maar wel waarbij de mate afhankelijk is van het beroep en het maatwerk betreft. Alle goede bedoelingen van de politiek ten spijt, dit is een regeling die werkgevers en werknemers heel goed zelf kunnen en moeten afspreken. Ik leg uit waarom.

In deze nieuwe visie op de inrichting van het werk sluipt het gevaar dat werkend Nederland over één kam wordt geschoren en er geen ruimte is voor onderscheid tussen bedrijfstakken, verschillende functies binnen een beroepsgroep, vestigingslocaties, leeftijden van werknemers of persoonlijkheidskenmerken. Zoals bedrijven verschillend zijn, zijn personen dat ook. Waar de een goed presteert vanuit huis, wordt de ander juist minder productief wanneer collega's uit het gezichtsveld zijn. Naast dit onderscheid is het qua werk gemakkelijker voor een administratieve medewerker vaker thuis te werken dan voor een commerciële medewerker omdat deze laatste juist veel informatie verkrijgt op de werkvloer. En zo zijn er vele smaken die niet onder een noemer te vangen zijn. 

In de Kamerbrief wordt benoemd dat het ministerie van Infrastructuur en Waterschap (IenW) werkgevers en werknemers oproept om hun ervaring met hybride werken te delen. Graag zou ik de kans willen aangrijpen. Wij zijn een commerciële vastgoedadviseur met commerciële, technische, administratie- en staffuncties, met een gemiddelde leeftijd van rond de 32 en gevestigd in Amsterdam. Als ik kijk naar kantoorbezetting dan zijn het met name de jonge werknemers die het meest op kantoor zijn, over het algemeen minimaal 4 dagen per week, vaak 5, en dat was tijdens de (semi) lockdown knokken om de weinige werkplekken. Niet omdat de leiding dat vroeg want daarin werd alle vrijheid gelaten. Thuiswerken blijkt voor met name deze groep lastig vanwege hun thuissituatie, e.g., andere huisgenoten (woningnood), eenzaamheid, stress en geen begin of einde aan de werkdag, geen goede werkplek, en aan de andere kant willen young professionals juist op de werkvloer leren van de senior professionals (bron: werknemersonderzoek Savills Nederland, 2021). 

Als thuiswerken dwingend wordt hebben alle werknemers het recht op thuiswerken, wat met name door de oudere werknemers zal worden gebruikt die vaak een gezin, groter huis en kennis hebben om minder op kantoor te hoeven zijn. En daar wringt de schoen. Hoe graag we dat ook willen, Corona heeft ons geleerd dat het lastig is om iets over te brengen via een scherm en nog lastiger om signalen op te vangen van werknemers als het gaat over hun gesteldheid.

Als de oudere professionals gaan thuiswerken betekent dat onze jonge werknemers, zonder hun mentoren, veel vaker stuurloos op kantoor rondlopen. Hun doel om veel te leren wordt niet gehaald, de sfeer op kantoor is ontegenzeggelijk anders omdat er nooit een flinke bezetting is, maandagen en vrijdagen de populairste thuiswerkdagen zijn (hoe zou dat komen..?) en we onze jonge werknemers door niet bereikte doelen sneller zullen verliezen. Ik ben benieuwd hoeveel organisaties een toename in het langjarig verloop hebben gezien tijdens corona, ondanks de vele virtuele borrels, quizzen, opleidingen, team calls en 1-op-1 gesprekken. Voor ons is dat een toename van 15% ten opzichte van het langjarige gemiddelde van voor corona, vrijwel allemaal jonger dan 30 jaar. 

En dan spreek ik nog niet eens over hoe je de jonge garde het DNA, het karakter van ons bedrijf en waar het voor staat moet overbrengen als er veel wordt thuisgewerkt. Want dat moet je, zoals bij elk bedrijf, ervaren en dat werkt nu eenmaal niet als je maar 2 dagen op kantoor bent. Onze sterkste beginselen zijn het bieden van een leerzame, ondernemende, leuke, interessante, veilige en warme werkomgeving waar persoonlijke interactie met collega’s en opdrachtgevers voorop staat. Hoe hard we dat ook geprobeerd hebben om over te brengen tijdens COVID-19, de Teams meetings winnen het eenvoudigweg niet van de face-to-face gesprekken. Kortom, er moet ruimte zijn voor thuiswerken, maar dit vergt maatwerk en geen generalistische regelgeving. 

Saillant detail: de 2e Kamer met een gemiddelde leeftijd van 44,5 jaar en weinig tot geen ervaring op de zakelijke werkvloer, beslist straks over dit onderwerp.