Retail 2023

Publicatie

Erfgoed renoveren: Amsterdam versus Londen

Het belang van 'reftrofitting' van historische gebouwen en monumenten en de uitdagingen waarmee Amsterdam en London geconfronteerd worden.

Een nieuw rapport van Savills benadrukt hoe belangrijk het is om gebouwd erfgoed mee te nemen in de discussie over technische, financierings- en beleidsontwikkelingen die te maken hebben met klimaatverandering en de beperking ervan, omdat ze momenteel vaak buiten beschouwing worden gelaten in onderzoek naar de duurzaamheidsuitdagingen van steden.


Belangrijkste bevindingen

  1. Aantal erfgoedgebouwen: Amsterdam heeft ongeveer 9.000 nationale en gemeentelijke geregistreerde monumenten, exclusief overige gebouwen in UNESCO gebieden zoals de grachtengordel. Londen heeft ongeveer 27.000 beschermde gebouwen, wat neerkomt op bijna 20% van alle geregistreerde gebouwen in het land, waaronder vier UNESCO-werelderfgoedlocaties.
  2. Aanpak van erfgoedbehoud: Zowel Amsterdam als Londen hebben een lange geschiedenis van erfgoedbehoud. De benadering van het Verenigd Koninkrijk, beïnvloed door organisaties zoals de Society for the Protection of Ancient Buildings, richt zich op sympathiek herstel en onderhoud in plaats van uitgebreide restauratie. In Nederland werd erfgoedbehoud onderdeel van een bredere beweging voor stedelijke regeneratie en sociaal-economische ontwikkeling. De Erfgoedwet 2016 in Nederland voorziet in regelgeving voor de hele culturele erfgoedsector.
  3. Beheer van gebouwd erfgoed: In Nederland is de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verantwoordelijk voor het behoud en de bescherming van cultureel erfgoed. In het Verenigd Koninkrijk is het beheer van gebouwd erfgoed meer gedecentraliseerd, met organisaties zoals Historic England en lokale overheden die toezicht houden op het erfgoedbeleid en de besluitvorming.
  4. UNESCO sites: Amsterdam en Londen hebben beide UNESCO werelderfgoedlocaties. In Amsterdam ligt de nadruk op het behoud van comfort en thermische prestaties vanwege de constante bezetting en het gevarieerde gebruik van de gebouwen. In Londen ligt de nadruk op het beperken van milieueffecten en het verlagen van operationele kosten, omdat veel van de UNESCO-locaties gebouwen zijn die minder intensief gebruik kennen.
  5. Erfgoed definitie: In Nederland worden monumenten als nationaal, gemeentelijk, provinciaal of beschermd stads/dorpsgezicht gecategoriseerd, elk met specifieke richtlijnen en vereisten. In het Verenigd Koninkrijk kunnen gebouwen op de nationale of lokale monumentenlijst staan op basis van hun architectonisch, sociaal, cultureel of historisch belang, volgens landelijke richtlijnen.
  6. Financiering voor renovatie: Financiering voor het renoveren van beschermde gebouwen is een veelvoorkomende barrière. In het Verenigd Koninkrijk bieden organisaties als Historic England en het Heritage Lottery Fund financieringsmogelijkheden. In Nederland zijn er meer financieringsopties beschikbaar, waaronder subsidies voor groene technologieën, laagrentende leningen van het Restauratiefonds en leningen en hypotheken voor eigenaren van onroerend goed.

Zelfs met kleine veranderingen kom je al een heel eind. Voor elk deel van het gebouw zijn er veel mogelijke opties, want er is geen standaardaanpak. Een vermindering van de CO₂-uitstoot van wel 20-30% kan bijvoorbeeld worden bereikt door veranderingen zoals het vervangen van de verlichting door LED's en het inkopen van groene energie.

Bart Oosterhuis, ESG-adviseur bij Savills.